Anlatım Bozuklukları

A) ANLAMSAL (ANLAMA DAYALI) ANLATIM BOZUKLUKLARI

1- Anlamca Birbiriyle Karıştırılan ve Yanlış Anlamda Kullanılan Sözcükler

  • Odayı ağır bir yemek kokusu kapsamıştı.
  • Çok üzgün olmasına karşılık, bunu belli etmemeye çalışıyordu.
  • Bu iki elbise arasında desen bakımından hiçbir ayrıcalık yoktur.
  • Bu önemli haber bütün televizyon kanallarında yayınlandı.
  • Babasına soru sorarken oldukça çekimser davranıyor.
  • Öğrencilerin sınavda başarılı olması, derslerle ilgilenmelerine bağımlıdır.

2- Gereksiz Kullanılan Sözcükler

  • Bu olaya verilen tepkiler kişiden kişiye göre değişir.
  • Tatile ailesiyle birlikte gitti.
  • Acemi olan şoförle yolculuk yapılır mı?
  • Adam, kapının önünde duran kadının kulağına alçak sesle bir şeyler fısıldıyordu.
  • En yakın arkadaşıyla aşağı yukarı iki üç yıldan beri görüşmüyor.

3- Anlamca Çelişen Sözcüklerin Kullanımı

  • Belki onun da gelmemesinin bir nedeni vardır mutlaka.
  • Beni kesinlikle gördüğünü sanıyorum.
  • Bu iş tam olarak bitti sayılır.
  • Bu konuda anlatılanlar hiç kuşkusuz doğru olmalıdır.
  • Bundan tam on yedi yıl kadar önce de böyle bir olay yaşamışlar.

4- Atasözü ve Deyimin Yanlış Kullanımı

  • Kadıncağız öyle kötü bir adamla karşılaşmış ki dostlar başına.
  • Şimdi anlatacaklarıma dikkatlice kulak kabartın.
  • Bugüne kadar yaptığım bütün iyiliklere göz yumdu.
  • Kardeşimin sevinçten etekleri tutuşmuştu.
  • Ona yardım etmek istiyorsan elinden geleni ardına koyma.
  • Fazla naz insanı usandırır.
  • Çocukların gürültüsünden rahatsız olunca hepimizi kafasından savdı.
  • Baştan tırnağa muayene olmuştu.

5- Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması

  • Bu olayla ilgili kısaca bildiklerini anlattı.
  • Ağrısız kulak delinir.
  • Onlara sık sık sevdiğini söylüyor.
  • Sırada bekleyen hastalar içinde ilk odaya ben girdim.

 

6- Kişi Zamirinin Yanlış Kullanımından Kaynaklanan Bozukluklar

  • Kardeşinin hastalanması beni çok üzdü.
  • Borçlarını bir an önce öde.
  • Ne yaparsam yapayım söylediklerini anlamakta güçlük çekiyorum.

7- Mantık Hataları

  • Her salı, kardeşimin yanına gider; orada on gün kalırdım.
  • Seninle sık sık hatta arada bir görüşmek isterim.
  • Hükûmet, 280’e karşı 210 oyla güvenoyu aldı.
  • Okula gitmiyor, hatta hiç ders çalışmıyordu.
  • Dişteki iltihaplanmalar tedavi edilmezse ölüme hatta romatizmaya  yol açabilir.

 

 

B) YAPISAL (YAPIYA DAYALI) ANLATIM BOZUKLUKLARI

 

1) Özne Eksikliği, Yanlışları ve Özne-Yüklem Uyuşmazlığı

ÖZNE EKSİKLİĞİ

  • Herkes bu olayda kendi çıkarını düşünüyor, başkasını düşünmüyordu.
  • Biz ağaçları hiç ilaçlamadık, yine de meyve verdi.
  • Bu kitapta hem yanlışlar var hem de okunacak gibi değil.

ÖZNE – YÜKLEM UYUŞMAZLIĞI

  • Hasan, Mehmet ve ben bu oylamaya katılmayacağım.
  • Ben ve Büşra dinlenmek için piknik alanlarını tercih ediyorum.
  • Sen ve arkadaşların ortalığı birbirine katmışsın.
  • Sen ve o bize gelip ders çalışabilirsin.
  • Harun ile o yemeğe gitmiş.
  • Ayşe ve akrabalarım düğünüme katılacak.
  • Köpekler bu sokakta sabaha kadar havladılar.
  • Kitaplar yeni alınan dolaba kaldırıldılar.

 

  • Birkaçı benimle burada kalmak istiyorlar.
  • Hiçbiri seni ziyarete gelmeyecekler.
  • Birçok öğrenci senin gibi gitar çalmak istiyorlar.

 

  • Sizin takım bizim takımdan çekiniyorlar.
  • Öteki grup münazarada yenilmişler.

  • Ordular savaş meydanına çıkarma yaptılar.
  • Doktor Bey bizi çağırıyorlar.
  • Vali Beyler haber göndermişler.

 

2- Nesne Eksikliği

  • Gazetelerin yazdıklarına inanmıyor, okumaktan da geri kalmıyordu.
  •  Eve gelmiyor, ihmal ediyordu.
  • Bu olaya ancak o karar verir ve uygular.
  • Kızına asla kızmıyor çünkü çok seviyor.
  • Anneler çocuklarına hep inanır, kolayca bağışlar.
  • Romanlarında aşktan çok bahsetmişti ama hiç yaşamamıştı.

3- Tümleç Eksikliği

  • Arkadaşını dikkatle dinliyor, gülümsüyordu.
  • Öğretmenini tanıyoruz ve sonsuz güveniyoruz.
  • Bu zorluklara nasıl katlandı, nasıl başa çıktı.
  • Yeğenlerini yanına çağırdı ve hediyeler dağıttı.
  • Arkadaşlarına çok iyi davrandı ama karşılığında kötülük gördü.

4- Yüklem Eksikliği

  • Bugün ben yemek, o ise temizlik yaptı.
  • Bugün ben yemek yaptım,  o ise temizlik yaptı.
  • Mehmet’i çok az, Ayşe’yi hiç sevmem.
  • Dışarıdaki işlerle ev arkadaşım, evdeki işlerle de be uğraşırım.
  • Bugünkü sınava sen, yarınkine Volkan girecek.

 

5- Kişi Uyumsuzluğu

  • Bu konuda siz bize güvenecek, biz de size yardım edeceğiz.
  • Siz sevinecek, biz üzüleceğiz.
  • O, haftaya bize gelecek; beraber sinemaya gidecektik.

6- Ek Fiil Eksikliği

  • Oda arkadaşlarımdan biri kurnaz, diğeri kurnaz değildi.
  •  Çocuklar çok çalışkan ama umutlu değildi.

7-Çatı Uyumsuzluğu

  • Güzel elbiseler giyip düğüne gidildi.
  • Onu telefonla arayıp dışarı çıkıldı.

8-Yanlış Yapılı Eylem ya da Eylemsiler

  • Mehmet yapılacak ameliyatta nihayet sağlığına kavuştu.
  • Ne gelişinden haberimiz oldu ne de gittiğinden.
  • Bütün gün kitap okuma ve televizyon izlemek çok hoşuma gidiyor.
  • Bu sınavı hiç ya da az çalışan bir öğrenci kazanamaz.

 

9-Tamlama Yanlışları

  • Toplumsal ve kültür sorunları yaşayan bir ülkenin evlatlarıyız.
  • Askeri ve devlet okullarına giriş sınavı yapılacak.
  • Yüksek dağları ve denizleri aştım senin için.
  • Alçak binalar ve bahçeler gözümüze çarptı.

 

10- Noktalama İşaretinin Eksikliği

  • Çocuk arabasını beğenmedi.
  • Genç kadın doktorla görüşmek istedi.
  • Sarhoş adama ağzına geleni söyledi.

11- İyelik Ekinin Gereksiz Kullanılmasından Kaynaklanan Anlatım Bozuklukları

  • Bir ay içinde araba sürmesini öğrendi.
  • İnsanlar aldatmasını çok iyi biliyor.
  • Resim yapmasını severim.

 


Kaydol: Yorumlar (Atom)